To ogólna nazwa dla wielu metod leczenia, polegających na stosowaniu odpowiednich dla metody technik diagnostycznych a następnie na pracy rąk fizjoterapeuty na ciele pacjenta. Fizjoterapeuta poprzez delikatne lub mocne bodźce wpływa na aparat powięziowy, mięśniowy i więzadłowy oraz na tkankę łączną. Fizjoterapeuta likwiduje różne dystorsje powięziowe, restrykcje tkankowe, bliznowce, przykurcze i napięcia poprawiając pracę narządu ruchu, likwidując ból, obrzęki i zwiększając zakresy ruchu. Ważnym aspektem metod terapii manualnej jest holistyczne spojrzenie na ciało pacjenta, na dolegliwości bólowe i ograniczenia ruchowe, które go dotykają.

Dlatego w terapii manualnej zasadnicze znaczenie ma dobre zdiagnozowanie problemu zdrowotnego. Wykorzystywana tu jest diagnostyka różnicowa, czyli stopniowe eliminowanie przyczyn zaburzenia sprawności układu ruchu zaczynając od najmniej prawdopodobnej.

Wywiad z pacjentem to pierwszy element diagnostyki. Z uwagi na holistyczne podejście do problemu i leczenia, pacjent może się spodziewać pytań nie tylko o samą dolegliwość, ale również o styl życia, nawyki, a nawet problemy natury psychicznej. Zdarza się bowiem, że odczuwane dolegliwości fizyczne mają swoje podłoże w ciągłym narażeniu na stres. Aby terapia przyniosła rezultat, zalecane jest przyjęcie jak najbardziej otwartej postawy w relacji z terapeutą i obdarzenie go zaufaniem.

Kolejnym etapem diagnostyki jest wizualna i palpacyjna cena obszaru dotkniętego dysfunkcją. Terapeuta ocenia wygląd i napięcie skóry oraz położonych pod nią struktur, bolesność obszaru dotkniętego dysfunkcją. Następnie ze względu na holistyczne podejście, zgłaszana dolegliwość oceniania jest tak samo w odniesieniu do całego ciała pacjenta.

Po ocenie wizualnej i palpacyjnej pacjent zostaje poddany testom funkcjonalnym. To badanie oceniające wzorce ruchowe, symetrię ciała oraz bolesność poszczególnych segmentów ciała na tle działania całego organizmu. Dzieki nim fiznoterepeuta otrzymuje informacje zwrotne o wydajności aparatu ruchu pacjenta, o jego dysfunkcjach oraz ograniczeniach.

Końcowym etapem jest diagnostyka obrazowa USG. Ze wszystkich badań diagnostyki obrazowej USG jako jedynie można przeprowadzić w formie dynamicznej. Ten rodzaj USG umożliwia wizualizację struktur anatomicznych podczas poruszania się, co może być przydatne w diagnostyce zaburzeń o niecharakterystycznych objawach, a także w ocenie samej jakości działania narządu ruchu.